محمد حسين عقيلى خراسانى شيرازى

1244

قرابادين كبير ( مجمع الجوامع وذخائر التراكيب ) ( فارسى )

و از عرق مسطور اندك‌اندك بران بچكانند تا منعقد كردد و عرق تمام شود پس از آتش فرود آورده صندل سرخ و زرد از هريك پنج مثقال تخم مرو تخم ريحان از هريك چهار مثقال زمرد اعلى يك چهار يك مثقال سائيده بان ممزوج نموده در ظرف طلا يا نقره يا چينى نكاه دارند و نوشته كه تخم مرو و ريحان را بكوبند [ مفرح لنا ديگر از شيخ داود ] مفرح لنا ديكر از شيخ داود انطاكى كه قريب است در نفع با نسخهء اول وقتى كه در مزاج كرمى باشد و نيكو است براى جوانان و مسكن فساد صفرا و خونست و طاعون و و با را مجربست و جهة تغيير هوا و نيكو است و آن كرم است در درجهء دويّم و خشك در درجهء اول مقدار شربت از آن يك مثقال و قوت آن تا قريب بسه سال باقى ميماند صنعت آن صندل هر سه قسم از زرشك منقى كشنيز خشك كل سرخ منزوع الاقماع از هريك بيست مثقال عود هندى خام غرقى نعناع خشك مرزنجوش از هريك ده مثقال ادويه را جوكوب نموده در سه وزن تمام ادويه به سركه مقطر بخيسانند دو شبانه‌روز پس تقطير نمايند بر روى اين ادويه كهربا مرواريد ناسفته بزرك دانه ورق نقره از هريك هفت مثقال زمرد مرجان كهرب كه كندر است از هريك چهار مثقال عنبر مصطكى سعد كوفى از هريك دو مثقال كه بسيار نرم كوفته و بيخته باشند پس اين آب مقطر را با سه رطل نبات سفيد بقوام اورند و از آتش بركرفته دارچينى املهء منقى پوست هليلهء كابلى طين مختوم تخم رجله از هريك پنج مثقال طباشير سفيد سه مثقال كافور خالص يك مثقال نرم سوده بدان نيكو بياميزند و در ظرف نقره يا چينى نكاه دارند و موافق سن و شخص و بلد استعمال نمايند [ مفرّح مايل بحرارت نافع از براى خفقان ] مفرّح مايل بحرارت نافع از براى خفقان و ضعف حادث از برودت و از سوء مزاج سوداوى و توحش و وسواس را دور كند و غم را زايل كرداند و فرح و نشاط اورد صنعت آن بادرنجبويه كاوزبان تخم فرنجمشك بهمن سرخ بهمن سفيد از هريك هفت درم دارچينى كشنيز خشك طباشير سفيد كهربا بسد عود هندى ابريشم خام مرواريد ناسفته از هريك دو درم زعفران يك مثقال قرنفل دو درم زرنباد درونج از هريك سه درم ورق طلا ورق نقره ياقوت رمانى مشك تبتى خالص از هريك نيم مثقال زرنب دو درم كبابهء چينى قاقله از هريك سه درم املهء منقى در شراب خيسانيده در سايه خشك كرده بيست درم كل سرخ پاك كرده پنج درم صندل سفيد سوده سه درم جوهر را صلايه كنند تا چون هبا شوند و ورق طلا و نقره را داخل نمايند و باقى ادويه را كوفته و بيخته بكيرند عسل اهليلج كابلى مربى نصف رطلى جلابى كه بقوام عسل آورده باشند و در آن جلاب آب سيب و كلاب داخل كرده ادويه را بان بسرشند و در ظرف چينى محافظت نمايند شربتى از يك مثقال تا دو مثقال اين نسخه منقول از شرح موجزيست سديد كه باسم مفرح ياقوتى مايل بحرارت ذكر كرده و اين همان مفرح منقول از اختياراتست بتفاوت مفرح مائل بحرارت احر از مفرح قبل صنعت آن قرفه قرنفل دارچينى سنبل الطيب فرنجمشك درونج از هريك ده درم كبابهء چينى قاقله از هريك پنج درم نارمشك عود هندى اشنه ساذج هندى از هريك دو درم زعفران مصطكى از هريك يك مثقال عنبر اشهب يك مثقال مشك خالص نيم مثقال ورق طلا ربع مثقالى املهء منقى در آب مويز سرخ خيسانيده بريان كرده پانزده درم ادويه را كوفته و بيخته بعسل هليلهء مربا بسرشند شربتى از يك مثقال تا دو درم مفرّح ماليخوليا توحش را نافع باشد و دل را قوت دهد و نشاط اورد صنعت آن ورق كل سرخ سعد كوفى قرنفل از هريك پنج درم بسباسه پوست ترنج قرفه تخم فرنجمشك از هريك سه درم مشك دانكى كوفته و بيخته به شراب سيب معجون سازند مفرّح مختصر دل را قوت دهد و توحش و ماليخوليا را سودمند بود صنعت آن بسد كهربا مرواريد ناسفته فرنجمشك سك قشر اترج املهء مقشر از هريك سه درم ابريشم خام بادرنجبويه لسان الثور از هريك سه درم نيم مشك خالص نيم درم اجزا كوفته و بيخته با شربت افتيمون بسرشند شربتى سه درم مفرّح مسيحى بنسخهء حكيم معصوم در تفريح و نشاط قريب بطرب المجالس است صنعت آن قرفه كاوزبان بادرنجبويه ورق كل سرخ از هريك پنج مثقال خولنجان كبابهء چينى قرنفل سنبل الطيب قاقلهء صغار و كبار جوزبوا تخم فرنجمشك مصطكى رومى پوست زرد اترج لسان العصافير اشنه از هريك چهار مثقال ساذج هندى سعد كوفى زنجبيل دارفلفل مرواريد ناسفته لعل بدخشى ياقوت رمانى كهربا مرجان جدوار خطائى از هركدام دو مثقال عنبر اشهب يك مثقال مشك خالص دو دانك زعفران سه درم ورق طلا دو دانك ورق نقره يك مثقال اجزا را بدستور معمول كوفته بقاعدهء متعارف با سه چندان عسل و قند بسرشند شربتى يك درم تا يك درم و نيم [ مفرّح مسيحى بنسخهء شفائى ] مفرّح مسيحى بنسخهء شفائى دل و جكر و دماغ را قوت دهد و منى بيفزايد و اشتهاى طعام اورد و در مجامعت نظير ندارد صنعت آن قرفه كاوزبان بادرنجبويه ورق كل سرخ از هريك پنج درم خولنجان كبابهء چينى قرنفل سنبل الطيب قاقلتين جوزبوا تخم فرنجمشك مصطكى پوست ترنج لسان العصافير بسباسه از هريك سه درم اشنه چهار درم مرواريد ناسفته ساذج هندى سعد كوفى عنبر اشهب از هريك دو درم زنجبيل دارفلفل از هريك يك درم خصية الثعلب ده درم مشك از محلول نقره محلول از هريك نيم درم لعل كهربا بسد از هريك يك درم جزو اعظم سى مثقال با عسل دو وزن ادويه معجون سازند چنانچه رسم است [ مفرّح مسيحى بنسخهء آن مرحوم ] مفرّح مسيحى بنسخهء آن مرحوم جهة تقويت دماغ و جكر و معده و پشت و كرده و هاضمه نافع و منى بيفزايد و اشتهاى طعام اورد صنعت آن ورق قرنفل كه برك فرنجمشك است كاوزبان بادرنجبويه قرفه ورق كل سرخ از هريك پنج درم خولنجان كبابه قرنفل جوز الطيب قاقلهء كبار و صغار تخم فرنجمشك پوست زرد اترج خصية الثعلب مصرى لسان العصافير بسباسه از هريك سه درم سنبل الطيب اشنه عنبر اشهب مرواريد ناسفته از هريك دو درم زنجبيل دارفلفل ورق كل سفيد كه به فارسى كل مشكى و بهندى سيوتى نامند لعل بدخشى كهربا بسد از هريك يك درم مشك تبتى ورق طلا ورق نقره از هريك نيم مثقال ادويه كوفته و بيخته بروغن بادام بيست درم چرب نموده با سه وزن ادويه عسل بقوام اورند مفرّح ديكر قريب النفع است بدان صنعت آن قرنفل بسباسه خولنجان قاقلهء كبار اشنه ورق قرنفل كه برك فرنجمشك است كه بهندى رام‌تلسى نامند كاوزبان زنجبيل پوست زرد اترج زعفران مصطكى ورق كل سرخ مرواريد ناسفته از هريك سه درم قرفه چهار درم جوز الطيب سنبل الطيب بهمن سرخ بهمن سفيد خصية الثعلب نارمشك فرنجمشك لعل بدخشى بسد كهربا عاقرقرحا از هريك يك درم عنبر اشهب سعد كوفى از هريك دو درم مشك تركى ياقوت كبود از هريك نيم درم ورق طلا ورق نقره از هريك نيم مثقال جزو اعظم سى مثقال على الرسم با سه وزن ادويه عسل خالص مصفى يا عسل و نبات بالمناصفه بسرشند شربتى به قدر حاجت مفرّح مشهى هاضم و مبهى از مجربات حكيم على است صنعت آن دارچينى بسباسه خولنجان از هريك سه مثقال قرنفل عود قمارى بوزيدان عنبر اشهب از هريك دو مثقال مصطكى زعفران بهمنان از هريك پنج مثقال مشك نيم مثقال ورق الخيال به قدر حاجت عسل سه وزن ادويه و اكر خواهند بدل ورق الخيار بيخ لفاح يا بيخ شبيبى كنند و على الرّسم معجون سازند شربتى يك مثقال مفرّح معتدل منقول از حاوى صغير ابن الياس صنعت آن مرواريد ناسفته كاوزبان كشنيز خشك از هريك ده درم فرنجمشك شش درم كهرباى شمعى تخم كاسنى از هريك پنج درم صندل سرخ صندل سفيد ساذج هندى زرنباد تخم فرنجمشك تخم بالنكو بادرنجبويه كل بنفشهء خشك كل ارمنى مغسول تخم خشخاش سفيد از هريك چهار درم درونج عقربى